روزه کفاره سوگند

آیا در روزه کفاره سوگند لازمست هر سه روز پشت سر هم گرفته شوند؟

الحمدلله،

نخست ذکر این نکته ضرورت دارد که : در کفاره سوگند، روزه گرفتن آخرین گزینه است؛ یعنی اگر شخص نتواند ده مسکین را از غذاهای معمولی و متوسطی که به خانواده خود می‌دهد طعام دهد، و یا استطاعت لباس پوشانیدن ده مسکین، و یا آزاد کردن برده‌ای را نداشته باشد، یعنی اگر کسی نتواند یکی از این سه موارد را به جای آورد، آنگاه باید سه روز روزه بگیرد، ولی اگر بتواند یکی از سه مورد فوق را انجام دهد، جایز نیست روزه را کفاره سوگندش قرار دهد.

و اگر بالفرض شخصی استطاعت سه مورد اولی (اطعام، لباس پوشاندن، آزاد کردن برده) را نداشت، در آنصورت او ملزم نیست سه روز روزه را بصورت متوالی و پشت سر هم بگیرد، یعنی اگر این سه روز را بصورت متفرقه هم بگیرد کفایت می کند، به دلیل مطلق بودن فرموده باری تعالی : « لاَیُؤَاخِذُکُمْ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِی أَیْمَانِکُمْ وَلَکِنْ یُؤَاخِذُکُمْ بِمَا عَقَّدْتُمْ الأَیْمَانَ فَکَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاکِینَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِیکُمْ أَوْ کِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِیرُ رَقَبَةٍ فَمَنْ لَمْ یَجِدْ فَصِیَامُ ثَلاَثَةِ أَیَّامٍ ذَلِکَ کَفَّارَةُ أَیْمَانِکُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ» (مائده 89).

یعنی : «خداوند شما را به خاطر سوگندهای بیهوده و بی‌اراده مؤاخذه نمی‌کند ولی شما را در برابر سوگندهایی که از روی قصد و اراده خورده‌اید مؤاخذه می‌کند، کفاره این گونه سوگندها عبارت است از : خوراک دادن به ده نفر مسکین، از غذاهای معمولی و متوسطی که به خانواد خود می‌دهید یا جامه دادن به ده نفر از مساکین و یا آزاد کردن برده‌ای، اما اگر کسی (هیچ یک از این سه کار را نتوانست و توانایی انجام آنها را) نیافت، سه روز روزه (بگیرد) این کفاره سوگندهایی است که می‌خورید».

در این آیه مقید نشده که این سه روز بصورت متوالی و پشت سر هم گرفته شوند.

امام ابن حزم می گوید : «روزه این سه روز بصورت متفرقه کفایت می کند، و این قول مالک و شافعی است، ولی ابوحنیفه گفته : باید بصورت متوالی باشد وگرنه درست نیست، و به کفاره قتل و ظهار قیاس کرده است .. اما از آنجائیکه الله متعال (این سه روز را) بصورت تتابع خاص نکرده اند، پس هرگونه روزه گرفته شود درست است». " المحلی " (6/345).

و در فتوای هیئت دائمی افتاء هم آمده : «افضل آنست که روزه کفاره سوگند بصورت متوالی گرفته شوند، ولی اگر تتابع قطع شد ایرادی بر آن نیست». "فتاوی اللجنة الدائمة" (23/22).

و نگاه کنید به : الإنصاف (11/42) و المغنی (10/15) والمدونة (1/280) .

 

والله اعلم

وصلی الله علی نبینا محمد وعلی اله وصحبه وسلم

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

 

IslamPP.Com