حکم دادن رشوه در اسلام چیست؟

سوال: کسی اگر بگوید اگر تو فلان کار را برایم بیگیری من برایت اینقدر پول میدهم, آیا آن مقدار پول که از طرف شخص خریدار و یا کار کننده که برای شخص کار گیرنده داده میشود حلال است یا حرام؟

الحمدلله،

اگر منظورتان گرفتن پول بصورت رشوه یا پارتی بازی باشد، باید گفت که خیر حلال نیست.

رشوه ‌دادن برای ابطال حق و یا اجرای باطل به قاضی و حَکَمی که میان مردم داوری می‌کند یا صاحب کاری، جنایتی است که به قضاوت ناعادلانه و ستم بر صاحب حق منجر و موب فساد و تباهی می‌گردد، خداوند متعال می‌فرماید: « وَلاَ تَأْکُلُواْ أَمْوَالَکُم بَیْنَکُم بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُواْ بِهَا إِلَی الْحُکَّامِ لِتَأْکُلُواْ فَرِیقًا مِّنْ أَمْوَالِ النَّاسِ بِالإِثْمِ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ» سورة بقره، آیة 188.

«و اموال‌تان را در بین خود به ناحق مخورید و به رشوه‌دادن آن را به حاکمان پیشکش مکنید، تا از روی گناه و آگاهانه بخشی از اموال مردم را بخورید».

ابوهریره رضی الله عنه از پیامبر صلی الله علیه وسلم اینگونه روایت نموده است که «خداوند رشوت‌ دهنده و رشوت‌گیرنده را نفرین کند» مسند احمد 2 / 387.

. اما رشوتی که برای دستیابی به حق و دفع ظلمی باشد که هیچ راه دیگری نداشته باشد، در این وعید داخل نیست.

متاسفانه در جهان امروزی رشوت‌خواری بیش از حد رواج گرفته است، به گونه‌ای که درآمدی که از این راه عاید برخی از کارمندان می‌گردد به مراتب از حقوق قانونی و ماهانه آنان بیشتر است، حتی رشوت‌خواری با عناوینی سربسته به یکی از منابع درآمد مخفی و کاذب بسیاری از شرکت‌ها تبدیل گشته است و بسیاری از معاملات بدون رشوت اصلاً منعقد گشته است و بسیاری از معاملات بدون رشوت اصلاً منعقد نمی‌گردد و در این میان افراد فقیر بسیار متضرر شده اند، رشوت سبب از بین‌رفتن بسیاری از پیمان‌ها و باعث فساد و تباهی بسیاری از کارگران گشته است و در خدمات عمومی نیز خدمت سریع و خوب برای افرادی انجام می‌گیرد که رشوت می‌پردازند، اما به آنهایی که رشوت نمی‌دهند توجهی نمی‌گردد و باید تا مدتی طولانی در نوبه بمانند در صورتی که رشوت‌دهندگانی که پس از او آمده اند مدت‌ها قبل تصفیه حساب کرده اند و به سبب رشوت بسیاری از اموالی که حق صاحب کارخانه و کارفرما بوده به جیب نمایندگان و دلال‌ها واریز شده است و از اینجاست که پیامبر صلی الله علیه وسلم بر هردو طرف رشوت دعای بد فرموده که خداوند آنان را از رحمت خویش طرد کند، عبدالله بن عمرو رضی الله عنه می‌گوید: پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لعنت خداوند بر رشوت‌دهنده و رشوت‌گیرنده باد». فتح الباری 5 / 103.

 

اما در غیر آن، یعنی فردی در ازای کار حلالی که برای دیگری انجام می دهد، پولی دریافت می کند. این پول حلال است زیرا او برای صاحب کار فعالیتی حلال انجام داده پس دستمزد او نیز حلال است.

 

والله اعلم

وصلی الله وسلم علی محمد وعلی آله وأصحابه والتابعین لهم بإحسان إلی یوم الدین

سایت جامع فتاوای اهل سنت و جماعت

IslamPP.Com